Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Λαζαίοι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Λαζαίοι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 3 Απριλίου 2021

Μονή Πέτρας 22 Φεβρουαρίου 1878

 

    Στην εφημερίδα «ΕΣΠΕΡΙΝΗ» ο απεσταλμένος της στον Όλυμπο δημοσιογράφος Αλβανάκης έγραψε στο φύλλο της 27ης Φεβρουαρίου 1878 :

   «Εις την Μονή Πέτρας, συγκεντρώθησαν πολλά γυναικόπαιδα. Τούτο δε δεν διέφυγεν του Τούρκους. Όθεν συχνάκις επεχείρουν την εκπόρθησιν της Μονής. Την 22αν Φεβρουαρίου 1878, μετά τα γεγονότα, χωρικός Τούρκος επληροφόρησεν μπουλούκια Γκεκηδων ατάκτων ότι εις την Μονήν ευρίσκοντο πλείστα , γυναικόπαιδα και πολλά λάφυρα, τον όπερ εξήγειρε τα άγρα αρπακτικά και αιμοβόρα αυτών ένστικτα. 

  Την επομένην, λοιπόν, λίαν πρωί, εξεκίνησαν, ούτοι εις τετρακοσίους ανερχόμενοι, κατά της Μονής. Εγκαίρως όμως, επληροφορήθησαν τούτο και οι επαναστάτες Μακεδόνες και έλαβον τα κατάλληλα μέτρα. Το συμβούλιον των οπλαρχηγών εξέλεξεν εκουσίως προσφερθέντα τον Ιωάννην Λάζον να ηγηθεί της επιδρομής αυτής, επειδή ουδείς των άλλων προσφέρθει να προσφέρει βοήθειαν εις τα κινδυνεύοντα γυναικόπαιδα. Ο Ιωάννης Λάζος με τα εξήκοντα περίπου επαναστατών έσπευσεν εις την Μονήν και έστησεν ενέδρα των Γκεκηδων. Ούτοι επεφάνησαν μετά μικρόν και σφοδράν  εδέχθησαν των Ελλήνων την επίθεσιν.

  Ο γενναίος οπλαρχηγός Λάζος εμάχετο ως λέων αψηφών το πενταπλάσιον των εχθρών και την επιθετικής αυτών μανίαν. Οι επαναστάται φιλοτιμούμενοι εκ του παραδείγματος του αρχηγού των εμιμούντο αυτόν ριψοκινδυνεύοντες. Επί δίωρον η μάχη εξηκολουθεί σφοδροτάτη. Ο φιλότιμος οπλαρχηγός Λάζος, μη ανεχόμενος να τον πατούν την ουράν οι Γκεκηδες, ως χαρακτηριστικώς έλεγεν, διέταξε να ρίψουν τα κάπας και εφώνησε δια τρομεράς φωνής προς τους Τούρκους: «Σταθήτε, γουρουνομύτες, να δείτε πως πολεμούν οι Έλληνες». Σύρας δε την πάλαν του όρμησεν ως κεραυνός κατά των Γκεκηδων κραυγάζων προς τους συντρόφους του: «Απάνω τους παιδιά. Απάνω τους». Οι Γκεκηδες κατάπληκτοι προς της τοιαύτης ανδρείας ετράπησαν εις άτακτου φυγήν φωνάζοντες : «Ράϊ, ορέ, ράϊ» δηλαδή παραδινόμεθα.  

  Η μάχη αυτή υπήρξεν η πρώτη εν Μακεδονία, συγκροτηθείσα, κατά το 1878, ενεθάρρυνεν δε μεγάλως τους εγχωρίους και κατεπτόησεν τους Τούρκους και ιδία τους Γκεκηδες οίτινες κατ'αυτήν είχον πάθει αληθή πανωλεθρίαν, αφήσαντες υπέρ τους 150 νεκρούς».

  Μετά την αποτυχία και του κινήματος του 1878 τα Λαζόπουλα επέστρεψαν πάλι στην Αταλάντη και Αθήνα. Στα αρχεία του Στέφανου Δραγούμη υπάρχει επίσημο έγγραφο που αναφέρει ότι όλοι οι οπλαρχηγοί που έλαβαν μέρος στην επανάσταση του 1878 πήραν αποζημίωση. Μόνο τα Λαζόπουλα δεν δέχτηκαν καμία αμοιβή. Επέστρεψαν τα χρήματα με ειδική αναφορά στην οποία ο Γιάννης Λάζος μεταξύ άλλων γράφει:

   «Αι προσφερόμενοι υπηρεσίας διά εθνικάς υποθέσεις δεν πληρώνονται και οι αληθείς πολεμισταί και πατριώται δεν δέχονται αμοιβάς δια το χρέος και το καθήκον των προς την φίλτατην πατρίδα».

Αναδημοσίευση από κείμενο του Θ. Μπίντα


Μαρία Τσιμπώνη

Συνεργασίες των Λαζαίων

   Στο τέλος του 18ου αιώνα οι Λαζαίοι συνεργάζονται με όλους σχεδόν τους κλεφταρματωλούς της Μακεδονίας: Νικοτσαρά, Πάνο Ζήδρο, τους Καρατασαίους της Βέροιας και τον Γάτσιο, τον Διαμαντή Νικολάου, το Μήτρο Λιακόπουλο, το Σιατιστινό Νικόλαο Κασομούλη, τον Γούλα Δράσκο. 

  Δέχτηκαν γρήγορα και με λαχτάρα τα κηρύγματα του εθνομάρτυρα Ρήγα Φεραίου και φιλοξένησαν στη Μηλιά τον εθναπόστολο Κοσμά τον Αιτωλό. 

  Συνεργάστηκαν με τον επίσκοπου Κίτρους Μελέτιο - μέλος της Φιλικής Εταιρείας - ο οποίος μαρτύρησε το Μάρτη του 1822 στη Θεσσαλονίκη όπου ως πρωτόθρονος επίσκοπος, της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης αντικαθιστούσε ως τοποτηρητής το Μητροπολίτη Ιωσήφ. Τον Μελέτιο των κομμάτιασαν οι Τούρκοι στη μεγάλη πλατεία του Κοπανιού.                                       

  Αλλά κορυφαίο μέλος της οικογένειας των Λαζαίων με έντονη δράση υπήρξε ο θρυλικός τους γόνος Γιωργάκης Ολύμπιος του οποίου η δράση ξεπερνά τα όρια του Ελληνικού χώρου.

Αναδημοσίευση κειμένου Θ. Μπίντα


                                                                Μαρία Τσιμπώνη

Ο Κοσμάς Αιτωλός στη Μηλιά

  Το 1763 ο Κοσμάς ο Αιτωλός, συγκέντρωσε τους Μηλιώτες στην αυλή της εκκλησίας της Αγίας Παρασκευής και τους μίλησε για την Ορθοδοξία, τη σκλαβιά του Γένους και την ανάστασή του.

  Οι Μηλιώτες, τρομοκρατημένοι από μια επιδημία που είχε εμφανιστεί τον ίδιο καιρό, ζήτησαν τη βοήθειά του και σύμφωνα με την παράδοση ο Κοσμάς ο Αιτωλός τέλεσε παράκληση και γύρισε το χωριό τρεις φορές.

  Την τρίτη φορά έκανε στάση στην ανατολική πλευρά του χωριού, λίγο πιο κάτω από την Αγία Παρασκευή, κι εκεί, στη διχάλα ενός μικρού πεύκου, στερέωσε ένα σιδερένιο σταυρό.

  Ο ίδιος σταυρός εξακολουθεί και βρίσκεται στη διχάλα του πεύκου και σήμερα.   


Πηγή:   

  Η Μηλιά στη διαδρομή των αιώνων, πρακτικά Συνεδρίου του Μορφωτικού και Πολιτιστικού Συλλόγου Κάτω Μηλιάς "Οι Λαζαίοι", 7-8 Απριλίου 2001, εκδ. ΜΑΤΙ.



Κατερίνα Δήμητρα Τόκα 

Πέμπτη 25 Μαρτίου 2021

Οι Λαζαίοι

    Σ' όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας έγιναν αρκετές προσπάθειες αποτίναξης του τουρκικού ζυγού σχεδόν σε όλη την πατρίδα μας. 

    Στην περιοχή μας ξακουστός έμεινε ο αγώνας των Λαζαίων το 18ο και 19ο αιώνα. Γενάρχης των Λαζαίων θεωρείτε ο Ολύμπιος Λάζος που καταγόταν κατά μερικούς ιστορικούς από το Λιβάδι Ολύμπου ή κατά τον Κασομούλη από τη Βλαχοφτέρη. Το σίγουρο πάντως είναι ότι έζησε στην περιοχή της Μηλιάς. 

    Οι Λαζαίοι απόγονοι του Ολύμπιου Λάζου, μαζί με άλλους κλεφταρματωλούς, πολέμησαν γενναία τον Αλή πασά ο οποίος κυριαρχούσε από την Ήπειρο μέχρι τη Μακεδονία. Αναγκάστηκαν όμως να φύγουν για ένα διάστημα από την περιοχή για τις Σποράδες, όπου συνέχισαν τον αγώνα τους με πειρατείες και από όπου γύρισαν μετά από συμφωνία με τον Αλή πασά.   

    Το 1813 όμως ο Αλή σπάζοντας τη συμφωνία καταστρέφει τη Μηλιά με στρατό του οποίου ηγείτο ο γιός του Βελής. Τότε σκοτώνονταν και πολλοί Λαζαίοι. Όσοι ξέφυγαν αντιμετώπισαν τους Τουρκαλβανούς για να αναγκαστούν όμως σε παράδοση. 

Το 1821 στην Πιερία: Λαζαίοι, οι Σταυραητοί - Του Θανάση Μπίντα |  Eptanews.gr
"Οι Σταυραετοί", έργο του Θανάση Μπίντα

Πηγή                                                                     Μαρία Τσιμπώνη

Παρασκευή 12 Μαρτίου 2021

Οι Λαζαίοι (Δημοτικά Τραγούδια)



Να ήμαν πουλί στον ΄Ελυμπο - μπελίδικος
(Παραδοσιακό Μηλιάς Πιερίας)

Να ήμαν πουλί (τρις) στον ΄Ελυμπο,

να ήμαν πουλί στον ΄Ελυμπο *κι αηδόνι στο Τρικάλι*(δις).

Ν’ αγνάντευα, να τούρνευα τις Αγραφιωτοπούλες,

πώς κάμνουν σιγανόν χορό και πώς λυγούν τις μέσες.

Κι ο βασιλιάς εδιάβαινε κι έκανε το σταυρό του!

- Να γένομαν κι εγώ Ρωμιός, να πάρω Ρωμιοπούλα.

Κλικ για βίντεο


Οι Λαζαίοι

  (Δημοτικό Τραγούδι)

 

 Ένας πασάς διαβαίνει κι ο άλλος έρχεται

Μες στη Μηλιά πηγαίνουν, μέσα στα βουνά

παλιούς κλέφτες γυρεύουν, κλέφτες κυνηγούν

γυρεύουν τους Λαζαίους τους αμαρτολούς.

Λαζαίοι τρων και πίνουν μέσα στη Μηλιά

στρώνουνε τ' άρματά τους και λάμπουν τα βουνά

κι αρπάζουν τα σπαθιά τους, στους κάμπους τρέχουνε,

τους Τούρκους για να σφάξουνε, θα γίνει μακελειό. 

Κλικ για βίντεο

   Τα ερείπια του πύργου των Λαζαίων στην Άνω Μηλιά
 

Μαρία Τσιμπώνη

Σάββατο 15 Φεβρουαρίου 2020

Λαζαίοι



Δήμητρα Τσ.  Παναγιώτα Μπ.

Λαζαίοι

Οι Λαζαίοι ήταν οικογένεια κλεφτών και αρματολών, η οποία έδρασε στην ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου αλλά και στη θάλασσα, πριν από την Επανάσταση του 1821. 

Ήταν φημισμένοι για τη γενναιότητα και την καλοσύνη τους, τους στενούς οικογενειακούς δεσμούς τους καθώς και για τη φιλία τους με τον αρματολό Νικοτσάρα.

 Το όνομά τους φέρει ο Πολιτιστικός Σύλλογος της Κάτω Μηλιάς Πιερίας.

Από την οικογένεια των Λαζαίων καταγόταν ο οπλαρχηγός Γιωργάκης Ολύμπιος.
ΕΙΚΟΝΕΣ:








Δήμητρα Τσ.
Παναγιώτα Μπ.